© Photo: James Stopforth.

Van 21 maart tot en met 30 augustus 2026 presenteert De Pont Museum ATLAS, de eerste Nederlandse solotentoonstelling van de Britse kunstenaar en filmmaker Steve McQueen. De tentoonstelling omvat de wereldpremière van zijn nieuwe werk Atlas (2026) in samenhang met drie recente werken.

“Steve McQueen is one of the best artists we have, whatever medium he chooses. He never gives you what you expect, and whatever you think you know about him, he always takes you somewhere else.”
— Adrian Searle, The Guardian, mei 2024

In de tentoonstelling staan het werk Atlas (2026), dat speciaal voor de tentoonstelling is gemaakt, en de recente aanwinst van De Pont Museum, Sunshine State (2022) centraal. Samen met het geluidswerk Untitled (2025) en de fotoserie Bounty (2024) vormen zij een krachtig ensemble waarin McQueen de grenzen van ruimte, geheugen en verbeelding verkent.

Met ATLAS toont De Pont Museum een kunstenaar op het hoogtepunt van zijn kunnen: scherp in observatie en diep menselijk in resonantie. De vier werken ontvouwen zich als een reis van het persoonlijke naar het kosmische, van het intieme naar het collectieve, van lichamelijke aanwezigheid naar de onmetelijkheid van het heelal. De tentoonstelling laat McQueen zien als beeldmaker én denker: iemand die kunst, film en werkelijkheid voortdurend met elkaar verknoopt.

Martijn van Nieuwenhuyzen, directeur De Pont Museum: “Tijdens de pandemie-lockdown van 2021 bezocht Steve McQueen het museum met zijn familie. In de stilte van onze voormalige wolspinnerij ontstond het idee voor een tentoonstelling. Sindsdien groeide een samenwerking die nu culmineert in de presentatie van nieuwe en recente werken én in de verwerving van zijn meest persoonlijke werk Sunshine State – zonder twijfel een van onze belangrijkste aanwinsten van de afgelopen jaren.”

Steve McQueen, Sunshine State, Pirelli HangarBicocca, Milan, Italy, 31 March–31 July 2022. © Steve McQueen. Courtesy the artist, Thomas Dane Gallery and Marian Goodman Gallery, Collection De Pont Museum, Tilburg NL. Photo Agostino Osio/Pirelli HangarBicocca, Milan. A Commission for International Film Festival Rotterdam 2022. Footage from The Jazz Singer courtesy Warner Bros. Pictures.

In de ruimtelijke, multichannel videoinstallatie Sunshine State (2022) verweeft McQueen herinnering, filmhistorie en een persoonlijke familiegeschiedenis. Het werk verwijst naar het levensverhaal van zijn vader, die in de jaren vijftig van het Caribische eiland Grenada naar Florida emigreerde om als seizoenarbeider in de sinaasappeloogst te werken. Close-ups van een brandende zon worden afgewisseld met fragmenten uit The Jazz Singer (1927), de eerste geluidsfilm waarin hoofdrolspeler Al Jolson in blackface optreedt. McQueen bewerkt dit historische materiaal ingrijpend: de beelden worden vertraagd, versneld, in negatief getoond en omgekeerd, waardoor wit en zwart letterlijk van plaats verwisselen.

Terwijl McQueen het verhaal van zijn vader steeds opnieuw vertelt en woorden laat wegvallen, ontstaan stiltes en lacunes waarin trauma en herinnering tastbaar worden. De twee projecties – niet synchroon – creëren een ontregelende ervaring waarin persoonlijke geschiedenis en collectieve beeldvorming op elkaar botsen.

Naast het recente geluidswerk Untitled (2025) is de 47 delige kleurenfotoserie Bounty (2024) te zien, die bloemen en planten op Grenada in verschillende stadia van bloei en verval toont. Onder hun uitbundige schoonheid klinkt een reflectie op koloniale geschiedenis, toe-eigening en veerkracht. De titel verwijst tegelijk naar overvloed en buit: bounty als symbool voor rijkdom én roof.

Het nieuwe werk Atlas (2026), ontwikkeld in opdracht van De Pont Museum, opent een ander perspectief: dat van de kosmos. Hierin werkt McQueen voor het eerst met astronomische data van de European Space Agency (ESA)-missie Gaia. Samen met davidkremers, Julian Humml en Alejandro Stefan Zavala transformeert hij de immense hoeveelheid data die telescopen verzamelen tot een hypnotiserende, visuele ervaring. Autonome, zelflerende algoritmische modellen vertalen wetenschappelijke observaties in een reis door de ruimte – even empirisch onderbouwd als poëtisch van karakter.

Steve McQueen over Atlas: “Toen ik aan Atlas begon, dacht ik niet aan het zonnestelsel of data, maar aan perspectief — aan hoe we naar de wereld kijken, en hoe die blik bepaalt wie we zijn. Samenwerkend met De Pont Museum in de afgelopen vijf jaar, vond ik een ruimte die dat soort kijken mogelijk maakt: stil, geconcentreerd, zonder afleiding.”

De tentoonstelling wordt samengesteld door Martijn van Nieuwenhuyzen en Maria Schnyder in nauwe samenwerking met de kunstenaar.

Steve McQueen, Bounty 2,  2024 archival inkjet print, 53.5 x 41.9 cm. © Steve McQueen. Courtesy the artist, Thomas Dane Gallery and Marian Goodman Gallery.

Steve McQueen (Londen, 1969) behoort tot de meest invloedrijke kunstenaars en filmmakers van zijn generatie. Zijn oeuvre – van radicale videowerken tot met Oscars bekroonde speelfilms – onderzoekt thema’s als macht, onrecht, herinnering en lichamelijke kwetsbaarheid. Met een uitzonderlijk gevoel voor ritme en vorm laat McQueen zien hoe persoonlijke verhalen en historische structuren in elkaar grijpen.

Hij studeerde aan Goldsmiths College in Londen en vestigde in de jaren negentig zijn naam met korte, experimentele films als Bear (1993), Deadpan (1997) en Western Deep (2002). Deze intense  werken leverden hem in 1999 de Turner Prize op. Vanaf 2008 breidde McQueen zijn praktijk uit naar de cinema: Hunger (2008) won de Caméra d’Or in Cannes, Shame (2011) onderzocht verslaving en isolement, en 12 Years a Slave (2013) – bekroond met de Oscar, Golden Globe en BAFTA voor Beste Film – geldt als een hedendaags meesterwerk.

Daarna volgden Widows (2018), Blitz (2024) en de televisiereeks Small Axe (2020), een monument voor de West-Indische gemeenschap in Londen. Ook in latere kunstprojecten, zoals Year 3 (2019), Sunshine State (2022) (oorspronkelijk ontwikkeld voor het International Film Festival Rotterdam), Grenfell (2023) Bass (2024), blijft McQueen trouw aan zijn onderzoek naar collectieve herinnering en de politieke kracht van beelden. Zijn werk werd getoond op documenta (1997, 2002), in het Britse paviljoen van de Biënnale van Venetië (2009) en in musea als Tate Modern, Londen, Schaulager, Basel en Dia Beacon, New York. Hij ontving de Turner Prize in 1999 en de Rolf Schock Prize in 2024. Hij werd in 2001 benoemd tot Officer en in 2011 tot Commander of the Order of the British Empire. In werd hij 2020 geridderd. McQueen geeft in het academische jaar 2025-2026 zes lezingen aan Harvard University als Charles Eliot Norton Professor of Poetry. Hij woont en werkt in Londen en Amsterdam.

Nanneke Pieters
pressoffice@depont.nl 
+31624270285

Beau Swierstra
pressoffice@depont.nl 

Steve McQueen – Atlas
De Pont Museum, Tilburg
21 maart –  30 augustus 2026
www.depont.nl