Fietsers en automobilisten willen mobieltje onderweg niet gebruiken, maar verleiding blijkt te groot

NIEUWE MONO-CAMPAGNE: MAAK VAN ‘NIET STOREN’-STAND EEN VAST VERTREKRITUEEL

DEN HAAG, 28 september 2026 – Hoewel ruim zeven op de tien fietsers en automobilisten het belangrijk vinden om hun telefoon niet te gebruiken in het verkeer, doet ongeveer de helft van hen dat toch, blijkt uit onderzoek. Met de nieuwe campagne ‘Hoe je ook vertrekt, vertrek MONO’ wil het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) mensen aansporen om ongestoord de weg op gaan.

De campagne vraagt verkeersdeelnemers om hun mobieltje voor vertrek zo in te stellen dat zij MONO aan het verkeer deelnemen, en dus niet steeds afgeleid en verleid worden door binnenkomende berichten. Zet daarom voor vertrek je telefoon op ‘Niet storen’, op stil of stop ‘m weg. Die preventieve actie vóór vertrek is hard nodig. Uit gedragsonderzoek blijkt namelijk dat afleiding eenmaal onderweg neurologisch en psychologisch vrijwel niet meer te beteugelen is: zodra een telefoon op de fiets of in de auto oplicht of trilt, grijpen we uit gewoontegedrag naar het scherm. Dat leidt tot gevaarlijke situaties, ongelukken of forse bekeuringen. Uit recent Motivaction-onderzoek blijkt dat mensen bij echte spoed gelukkig gewoon bellen, waardoor appjes prima kunnen wachten tot na de rit. Bovendien bleek uit eerder onderzoek al dat het overgrote deel van de binnengekomen berichtjes achteraf als onbelangrijk wordt ervaren. De enige manier om die automatische reflex om op binnenkomende berichten te reageren te doorbreken, is door de prikkel vóór vertrek uit te schakelen.

Minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat): “Afleiding in het verkeer leidt tot ruim 100 doden per jaar en tot een veelvoud aan gewonden. Dat is een enorm aantal, zeker als je bedenkt dat we hier zelf een grote rol in spelen. Gedragsonderzoek heeft aangetoond dat het bijna niet te doen is om geen gehoor te geven aan de afleiding van de smartphone: als je hem ziet trillen of oplichten, grijpt bijna iedereen naar z’n mobiel. Daarom is de boodschap: kijk of je die afleiding kunt wegnemen. Dan maken we het verkeer met z’n allen een stuk veiliger.”

Ronald van Hedel (teamchef Infra Oost-Brabant): “Een moment van afleiding lijkt misschien onschuldig. Maar als politie zien wij dagelijks dat één seconde onoplettendheid grote gevolgen kan hebben”.

Vertrekritueel ontbreekt nog bij de meeste verkeersdeelnemers

De meeste fietsers (77 procent) en automobilisten (72 procent) vinden het belangrijk om ongestoord onderweg te zijn, blijkt uit een peiling die onderzoeksbureau Motivaction speciaal voor de campagne hield. Hun voornaamste motivatie: telefoongebruik leidt af en het is wettelijk verboden om je telefoon vast te houden.  Ook appen met telefoon in houder of via scherm in de auto is natuurlijk gevaarlijk en niet MONO. Toch zet slechts een op de tien fietsers en automobilisten hun telefoon voor vertrek op ‘Niet storen’ en een kwart op stil. Door dat wél te doen, de telefoon weg te stoppen en bijvoorbeeld navigatie al voor vertrek in te stellen, voorkom je dat je onderweg in de verleiding komt.

Bijna de helft van de fietsers gebruikt de telefoon wel eens onderweg. Vier op de tien lezen een bericht en ruim een derde stuurt berichten, belt of maakt een foto of video. Zes op de tien respondenten zeggen dat ze in de toekomst van plan zijn om de telefoon weg te leggen om ongestoord te kunnen rijden. Zes op de tien automobilisten gebruikt de telefoon wel eens in het verkeer. Driekwart belt handsfree, wat toegestaan is. De helft stelt tijdens het rijden pas de navigatie in. Verder lezen bestuurders berichten (43 procent), sturen ze berichten (36 procent), zetten ze muziek of een podcast op (33 procent) of maken een foto of video (20 procent). Zes op de tien automobilisten zijn van plan om in de toekomst een handsfree-set te gebruiken of de telefoon weg te leggen.

Helft maakt afspraken over bereikbaarheid bij spoed

Uit het onderzoek blijkt dat het voor fietsers en automobilisten gemakkelijker is om ongestoord aan het verkeer deel te nemen als ze zeker weten dat ze bij noodgevallen bereikbaar zijn, vooral voor hun partner of kinderen. Bijna de helft heeft daar afspraken over gemaakt en de meesten worden in zo’n geval gebeld. Zo kun je met een gerust hart MONO vertrekken.

Landelijke aftrap op station 's-Hertogenbosch

Op maandag 28 september start de nieuwe campagne bij het station van ’s-Hertogenbosch. Voorlichters van onder meer jongerenorganisatie TeamAlert gaan met fietsers die van het station vertrekken in gesprek over leuke, grappige en originele dilemma’s en quizvragen. Daarnaast krijgen fietsers hulp om hun telefoon op MONO te zetten en worden hun laatst binnengekomen berichten op een grote spiegelwand verzameld. Op straat handhaaft de politie de verkeersregels en bekeuren fietsers (160 euro) en automobilisten (420 euro) die toch tijdens het rijden met hun telefoon bezig zijn.

Einde persbericht

Koen: verloor zijn zus Yannick (21) op Texel door een appende automobilist en spreekt nu voor het eerst openlijk over wat haar dood met hem en zijn familie heeft gedaan.

Robin en Iris: verloren hun 15 maanden oude zoontje Joël door een bellende automobilist op de A16. Een berichtje of telefoontje kan wachten, zij kregen geen tijd meer.

Gemma: Kreeg als automobilist een appende fietser op haar motorkap. Het meisje op de e-bike keek niet op of om van haar scherm en reed frontaal tegen haar aan (make-up afdruk op de voorruit).

Dick: vloog als fietser over de kop toen hij een gemiste oproep wilde checken. Nu rijdt hij in een 12-tons expeditietruck en raakt hij zijn telefoon onderweg niet meer aan.

Noot voor de redactie (niet voor publicatie):

Voor meer informatie kunnen media contact opnemen met exPRtease, Edzart Bentinck (edzart@exprtease.nl; T: 06 24746698) of Danielle Faas (danielle@exprtease.nl; T: 06 42813172)

Media kunnen aanwezig zijn bij de lancering van de campagne ‘Hoe je ook vertrekt, vertrek MONO’, maandag 28 september tussen 08.00-12.00 uur bij station ’s-Hertogenbosch ter hoogte van Stationsplein 2. De handhavingsactie van de politie vindt plaats tussen 11.00-12.00 uur.