Hartstichting kent Dekkerbeurs toe aan topwetenschapper Universiteit Leiden (LACDR)

   

Bij slagaderverkalking hopen vetten, afvalstoffen en afweercellen zich geleidelijk op in de vaatwand. Daardoor ontstaan verdikkingen, ook wel plaques genoemd. Vaak blijven die jarenlang onopgemerkt. Maar als een plaque scheurt of beschadigd raakt, kan er een bloedprop ontstaan die een bloedvat afsluit. Dat kan een levensgevaarlijk hart- of herseninfarct veroorzaken.

Slagaderverkalking wordt vaak gezien als een probleem van cholesterol. Maar dat is maar een deel van het verhaal. Immunologisch wetenschapper dr. Laura Bosmans gaat onderzoeken welke rol ons afweersysteem speelt in de verergering van slagaderverkalking.

Rol van Afweercellen
"Ons afweersysteem probeert vetten en afvalstoffen in de vaatwand op te ruimen, maar na verloop van tijd lukt dat steeds minder goed”, zegt Bosmans. "Afweercellen die niet goed worden opgeruimd, veroorzaken zo juist een ontsteking die de plaque gevaarlijker maakt. Ik wil begrijpen hoe dat precies gebeurt en hoe we dat tegen kunnen gaan."

Een van de hoofdrolspelers zijn dendritische cellen. Deze afweercellen bepalen of andere afweercellen in actie komen. Ze werken als een soort regisseurs van de afweerreactie. Onderzoekers weten dat deze cellen aanwezig zijn in slagaderverkalking, maar nog niet welke soorten er precies zijn en welke rol zij spelen bij het gevaarlijker worden van plaques.

Dat is belangrijke kennis, zegt Bosmans: “Cholesterolverlagende medicijnen verminderen het risico op hart- en vaatziekten aanzienlijk, maar bij veel patiënten blijft een schadelijke ontsteking aanwezig. Daardoor blijft ook het risico op een hartaanval of beroerte verhoogd.”

Hartaanvallen en beroertes vaker voorkomen
In dit onderzoek brengt Bosmans daarom eerst in kaart welke soorten dendritische cellen voorkomen in vergevorderde slagaderverkalking. Vervolgens onderzoekt zij welke van deze cellen ontstekingen aanjagen en hoe zij communiceren met andere afweercellen. Tot slot gaat zij op zoek naar manieren om juist deze schadelijke processen af te remmen.

Het onderzoek kan nieuwe aanknopingspunten opleveren voor behandelingen die veel gerichter ingrijpen op ontstekingen in de vaatwand. "Als we beter begrijpen welke afweercellen de ontsteking in kwetsbare plaques aansturen, kunnen we mogelijk veel preciezer ingrijpen. Daarmee hopen we uiteindelijk hartaanvallen en beroertes vaker te voorkomen."

Sneller oplossingen voor patiënten  
Wetenschappelijk onderzoek is hard nodig om te voorkomen dat mensen overlijden of ziek en steeds zieker worden door hart- en vaatziekten. Met haar persoonsgebonden Dekkerbeurzen verbindt de Hartstichting daarom toptalent aan hart- en vaatziektenonderzoek. De selectieprocedure voor een Dekkerbeurs is streng: er wordt gekeken naar de kwaliteit van de onderzoeker én de kwaliteit van het onderzoek. Met de beurzen stelt de Hartstichting de onderzoekers in staat om zich langdurig bezig te houden met wetenschappelijk onderzoek naar hart- en vaatziekten. Daarmee kunnen ze een volgende stap in hun carrière als onderzoeker maken. De Dekkerbeurs helpt hen een eigen onderzoekslijn op te zetten en uit te bouwen. 
 
Over de Dekkerbeurzen  
De Dekkerbeurs is vernoemd naar dr. E. Dekker, oud-directeur van de Hartstichting. Hij was in Nederland de initiator van de burgerhulpverlening bij een hartstilstand.