Hartstichting kent Dekkerbeurs toe aan 3 topwetenschappers UMC Utrecht

De Hartstichting heeft aan onderzoekers dr. Veronique Meijborg, dr. Jord Vink en dr. Michiel Poorthuis van UMC Utrecht een Dekkerbeurs toegekend. Dat zijn persoonlijke onderzoeksbeurzen voor getalenteerde wetenschappers die jaarlijks worden toegekend.  Met deze beurzen van respectievelijk 637 duizend euro,  351 duizend euro en 319 duizend euro kunnen de wetenschappers de komende jaren onderzoek doen naar hart- en vaatziekten.

Donorharten beter beoordelen en stimuleren voor meer succesvolle harttransplantaties
Door een tekort aan donorharten moeten mensen met ernstig hartfalen vaak lang wachten op een harttransplantatie. Dr. Veronique Meijborg onderzoekt of de elektrische signalen van het hart kunnen helpen om de kwaliteit van een donorhart te beoordelen. En ze kijkt of je de werking van het donorhart kunt verbeteren met elektrische prikkels.
 
Ernstig hartfalen is levensbedreigend. Voor sommige patiënten is een harttransplantatie de enige levensreddende behandeling. Er zijn echter te weinig donorharten beschikbaar. De gemiddelde wachttijd op een donorhart is 2,6 jaar. In die periode overlijdt 26% van de mensen op de wachtlijst, of zij worden te ziek voor een transplantatie.

Met een speciale machine kan een donorhart buiten het lichaam blijven kloppen. Het hart blijft dan op temperatuur en krijgt zuurstof en voedingsstoffen. Dat zorgt voor tijdswinst en voor de mogelijkheid om het hart goed te houden of misschien zelfs te verbeteren. Op dit moment is het alleen niet altijd goed mogelijk om de kwaliteit van het donorhart te beoordelen.

Elektrisch prikkelen
Veronique Meijborg gaat onderzoeken welke elektrische signalen iets zeggen over hoe goed het donorhart pompt na de harttransplantatie. Daarvoor houdt ze de getransplanteerde harten tot twaalf maanden in de gaten. Ook test ze verschillende manieren om het hart elektrisch te prikkelen en onderzoekt ze of het hart daardoor beter klopt. Ze gaat dit onder andere ook testen op donorharten die niet voor transplantatie zijn gebruikt.

//////////////////////////////////////////////////////////

Kan een magneet hersenfuncties herstellen na een beroerte?
Na een beroerte leren patiënten nu vooral omgaan met cognitieve problemen, zoals problemen met geheugen en aandacht. Technisch geneeskundige dr. Jord Vink onderzoekt of gepersonaliseerde magnetische hersenstimulatie kan helpen deze functies te herstellen. Dat zou een nieuwe stap betekenen van omgaan met beperkingen naar daadwerkelijk herstel.

Krachtige magneet
"Juist in de eerste periode na een beroerte beschikken de hersenen over een bijzonder vermogen om zich aan te passen", zegt Vink. "Soms kunnen andere hersengebieden taken deels overnemen van gebieden die beschadigd zijn geraakt. Ik wil onderzoeken of we dat proces actief kunnen versterken."

Daarvoor richt hij zich op een veelbelovende techniek: magnetische hersenstimulatie. Met een krachtige magneet worden heel gericht korte magnetische pulsen afgegeven aan specifieke hersengebieden. Die pulsen kunnen de activiteit van hersencellen beïnvloeden en zo mogelijk bijdragen aan het herstel van functies die door de beroerte zijn aangetast.

Hersenscans
Wat dit onderzoek bijzonder maakt, is dat de behandeling volledig wordt afgestemd op de individuele patiënt. Met behulp van hersenscans brengt Vink eerst per patiënt in kaart welke hersengebieden betrokken zijn bij de cognitieve functies. Vervolgens onderzoekt hij welke vorm van stimulatie bij die patiënt het meest kansrijk is. Sommige hersengebieden hebben mogelijk een duwtje in de rug nodig, terwijl andere juist afgeremd moeten worden.

Vink: "Op dit moment leren we mensen vooral omgaan met de gevolgen van een beroerte. Als we cognitieve functies kunnen herstellen door de hersenen te helpen zich aan te passen, kan dat een wereld van verschil maken voor hun zelfstandigheid en kwaliteit van leven."

//////////////////////////////////////////////////////////

Ontsteking opsporen om een nieuw herseninfarct te voorkomen
Ontsteking in de buurt van slagaderverkalking kan het risico op een nieuw herseninfarct verhogen. Neuroloog in opleiding dr. Michiel Poorthuis onderzoekt of artsen die ontsteking beter kunnen herkennen op een CT-scan. Zo wil hij bepalen welke patiënten mogelijk baat hebben bij gerichte ontstekingsremmende behandeling.

Ontstekingsrisico beter herkennen
Nu meten artsen ontsteking vaak met een bloedtest. Die laat zien of er ergens in het lichaam ontsteking is, maar niet of die ontsteking door de slagaderverkalking in de halsslagader komt. Poorthuis onderzoekt daarom een andere aanwijzing: het vet rondom de halsslagader. Als daar veranderingen zichtbaar zijn op een CT-scan, kan dat wijzen op ontsteking in de slagaderverkalking.

"Mijn doel is dat we patiënten met een hoog ontstekingsrisico beter herkennen", zegt Poorthuis. "Dan kunnen we de behandeling beter afstemmen op wat er bij die patiënt speelt, en hopelijk voorkomen dat iemand opnieuw een herseninfarct krijgt."

Sneller oplossingen voor patiënten  
Wetenschappelijk onderzoek is hard nodig om te voorkomen dat mensen overlijden of ziek en steeds zieker worden door hart- en vaatziekten. Met haar persoonsgebonden Dekkerbeurzen verbindt de Hartstichting daarom toptalent aan hart- en vaatziektenonderzoek. De selectieprocedure voor een Dekkerbeurs is streng: er wordt gekeken naar de kwaliteit van de onderzoeker én de kwaliteit van het onderzoek. Met de beurzen stelt de Hartstichting de onderzoekers in staat om zich langdurig bezig te houden met wetenschappelijk onderzoek naar hart- en vaatziekten. Daarmee kunnen ze een volgende stap in hun carrière als onderzoeker maken. De Dekkerbeurs helpt hen een eigen onderzoekslijn op te zetten en uit te bouwen. 
 
Over de Dekkerbeurzen  
De Dekkerbeurs is vernoemd naar dr. E. Dekker, oud-directeur van de Hartstichting. Hij was in Nederland de initiator van de burgerhulpverlening bij een hartstilstand.