Kabinet aan slag met 40puntenplan

Op 24 juni 2015 kreeg Urgenda voor het eerst gelijk van de rechter: de overheid moet de burger beschermen tegen gevaarlijke klimaatverandering en voor einde 2020 de uitstoot van broeikasgassen met minimaal 25% reduceren ten opzichte van 1990. Dit doel heeft de overheid zichzelf in het verleden meerdere malen gesteld, en is ook nodig om aan de eigen doelen voor 2030 te voldoen. Toch kwam het kabinet na deze uitspraak niet in actie, en de uitstoot daalde niet. In oktober 2018 kreeg Urgenda in hoger beroep weer gelijk. Het kabinet beloofde weer beterschap maar ging in cassatie. Op 20 december is de finale uitspraak van het hof. Het kabinet heeft dan nog 12 maanden om zo’n 20 Mton CO2 te besparen.

Op 24 juni, precies 4 jaar na de eerste uitspraak van de rechter, deden meer dan 700 organisaties een handreiking aan het kabinet. Zij presenteerden 40 maatregelen waarmee het kabinet op korte termijn zo’n 15-20 Mton CO2 kan besparen. Van het stimuleren van technische innovaties tot langzamer rijden, van het planten van bomen tot het naleven van bestaande wetgeving rondom energiebesparing – ze kunnen op korte termijn worden uitgevoerd en kunnen worden betaald uit het begrotingsoverschot van 2018. De 700 organisaties willen helpen en laten zien dat het draagvlak voor klimaatactie groot is.

Het kabinet heeft de afgelopen weken meerdere maatregelen gedeeltelijk opgepakt. Zo is het budget van de warme sanering varkenssector (SrV) met 50% verhoogt tot €180 miljoen euro, is de subsidieregeling voor isolatie voor huiseigenaren (SEEH) weer opengesteld (maatregel 15), en kunnen gemeenten de komende maand extra geld ontvangen voor energiebesparing in particuliere woningen (RRE) door advies over isoleren, het beter inregelen van CV installaties en het verstrekken van isolatiefolie (combi maatregel 29 & 39).

Nederland telt 6.300 schooldaken die geschikt zijn voor zonnepanelen maar waar ze nog niet liggen. Ook veel andere besparingsmogelijkheden op scholen zijn mogelijk maar worden nog niet opgepakt. Maatregel 23, opgesteld door de Schooldakrevolutie en 35 andere organisaties, stelde voor om een brief te sturen vanuit de overheid om op te roepen tot verduurzaming en dat daarbij gebruik kan worden gemaakt van de voordelige ‘Scholen Energiebespaarlening’ die door het ministerie BZK en de Rabobank beschikbaar is gesteld. Hiermee kunnen de schoolbesturen de startinvestering doen, die zij terugverdienen door de lagere energierekening. Door te versnellen kan in 2020 minimaal 0,1 Mton worden bespaard op scholen.

Met de genomen maatregelen wordt 1,2 Mton bespaard. Nog 35 maatregelen en 19 Mton te gaan. In de media en in Den Haag circuleert het getal van 9 Mton reductie om de doelstelling te halen. Dat is echter gebaseerd op te rooskleurige cijfers. Omdat het kabinet sinds de presentatie van het 40puntenplan in juni nog steeds te weinig heeft gedaan, werkt Urgenda nu met de samenleving aan een 50puntenplan. Marjan Minnesma: “we leven in een rechtsstaat waarin je een vonnis van de rechter uitvoert. De samenleving wil dat ook en helpt mee met schrijven én uitvoeren van maatregelen. Veel van de punten kunnen op breed draagvlak rekenen en helpen ook bij het oplossen van de stikstofcrisis en dragen bij aan het herstel van de biodiversiteit.”